Μπορεί να γίνει η Θεσσαλονίκη γένους θηλυκού;

Μπορεί να γίνει η Θεσσαλονίκη γένους θηλυκού;

Κείμενο: Όμηρος Ταχμαζίδης

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση στην Θεσσαλονίκη ήταν ως τώρα προνομιακός χώρος δραστηριοποίησης των ανδρών. Ο νέος νόμος ανοίγει με την ποσόστωση που επιβάλλει για την υποχρεωτική συμπερίληψη ικανού αριθμού γυναικών στα ψηφοδέλτια ένα νέο παράθυρο για τη μεγαλύτερη εμπλοκή των γυναικών στα κοινά των δήμων. Αλλά αυτό δεν είναι αρκετό, ούτε είναι βέβαιο ότι θα διασφαλίσει μακροπρόθεσμα την ισότιμη παρουσία των γυναικών στα διοικητικά συμβούλια των δήμων και των περιφερειών. Απαιτούνται και άλλα μέτρα και μια αλλαγή πολιτικής παιδείας, προτύπων και κινήτρων.  Κατ΄ αρχήν θα πρέπει να δηλώσουμε ότι η αυξημένη παρουσία γυναικών στο δημοτικό συμβούλιο θα είναι  ευεργετική για τη λειτουργία του: ωστόσο η ποσόστωση δε θα διασφαλίσει αναγκαία και την εκπροσώπηση περισσότερων γυναικών. Πρόκειται για ένα ημίμετρο. Η εκλογική διαδικασία και η λειτουργία των πελατειακών δικτύων θα λειτουργήσουν ως κρησάρα  εις βάρος των γυναικών υποψηφίων.  

Στο παρελθόν το διεφθαρμένο καθεστώς των Κούβελα-Κοσμόπουλου-Δημητριάδη-Παπαγεωργόπουλου  (από τα σπλάχνα του οποίου προέρχεται ο Νίκος Ταχιάος και έχει γαλουχηθεί πολιτικά στις πρακτικές του) χαρακτηριζόταν από την απουσία γυναικών στους συνδυασμούς και στα διοικητικά σχήματά του: το καθεστώς της  πατριδοκαπηλίας, της μιζέριας και της διαφθοράς  που βύθισε την Θεσσαλονίκη στο τέλμα και την ανυποληψία ήταν γένους αρσενικού. Ελάχιστο ήταν το ποσοστό  που εκλεγόταν με το ψηφοδέλτιο της καθεστωτικής παράταξης και σχεδόν ανύπαρκτη η παρουσία γυναικών σε διοικητικές θέσεις στις δημοτικές αρχές. Όταν αυτό συνέβη σε κάποιες σπάνιες περιπτώσεις στη «γυναίκα» δινόταν μια θέση που αντιστοιχούσε στα αντιγυναικεία «στερεότυπα», π.χ. κοινωνική πολιτική. Οι αντιδημαρχίες-κλειδιά παρέμεναν στα χέρια των ανδρών. Η περίοδος των δύο διοικήσεων του Γιάννη Μπουτάρη χαρακτηρίστηκε και από τη μεγαλύτερη εκλογή γυναικών στο δημοτικό συμβούλιο και την ανάληψη διοίκησης αντιδημαρχιών.  Ωστόσο και εδώ επαναλήφθηκε η λογική του στερεοτύπου ρόλου της γυναίκας στην πολιτική. Δόθηκαν αντιδημαρχίες που υποτίθεται ότι ταιριάζουν στο ρόλο της γυναίκας στην κοινωνία μας.

Η πιο χαρακτηριστική ωστόσο περίπτωση συνέχειας των ανδροκρατικών μοντέλων διοίκησης στο δήμο δεν ήταν η σύνθεση του δημοτικού συμβουλίου, αλλά η ανδροκρατική πολιτική που εκπορευόταν από όλα τα κέντρα λήψεις των αποφάσεων εντός του. Η γυναίκα ως ιδιαίτερη ανθρώπινη οντότητα συμπεριλαμβάνονταν απλώς στα γενικά προβλήματα της πόλης!

Η κατάσταση, όμως, για τις γυναίκες πολίτες με δικαιώματα ή κατοίκους χωρίς συγκεκριμένα πολιτικά δικαιώματα  έχει επιδεινωθεί  στα χρόνια της κρίσης περισσότερο από την αντίστοιχη των ανδρών. Και αυτό διότι οι γυναίκες θίγονται περισσότερο από την κατάσταση στην αγορά εργασίας. Σήμερα ένας μεγάλος αριθμός γυναικών απασχολείται στη μαύρη εργασία (καταστήματα εστίασης, συνεργεία καθαρισμού, οικιακές βοηθοί, φύλαξη παιδιών και ηλικιωμένων κ.α.). Συγχρόνως στις μέρες της κρίσης οι δυνατότητες επιμόρφωσης που είναι καθοριστικές για την εξέλιξη μιας γυναίκας περιορίσθηκαν σε σημαντικό βαθμό. Στην κατεύθυνση αυτή μπορούν να γίνουν τεράστια βήματα και να αξιοποιηθούν διάφορα ευρωπαϊκά προγράμματα και να εισρεύσουν χρήματα από τα ευρωπαϊκά ταμεία προς τα ταμεία του δήμου. Η ισότητα των γυναικών στις συνθήκες της κρίσης μπορεί να γίνει και όχημα οικονομικής ανάπτυξης.

Η Θεσσαλονίκη θα πρέπει να ανακαλύψει τη «θηλυκή» πλευρά της. Η ΔΚΘ «Υψίπολις» και ο υποψήφιος δήμαρχος Γρηγόρης Ζαρωτιάδης, Κοσμήτορας της σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ, θέτουν το ζήτημα της ισότιμης και δημιουργικής παρουσίας των γυναικών στα δημόσια πράγματα της πόλης ως πρώτη προτεραιότητα. Για να το πετύχει αυτό η δημοτική αρχή χρειάζεται ένα Γραφείο Ισότητας, το οποίο θα συγκροτείται από γυναίκες, υπεύθυνες για το συντονισμό και την προώθηση των γυναικείων θεμάτων στην κοινωνία της πόλης. Το Γραφείο Ισότητας θα:

  1. Διατυπώνει δημοσίως πολιτικές σκέψεις οι οποίες αφορούν στις γυναίκες.
  2. Σχεδιάζει διάφορα προγράμματα για την προώθηση των γυναικών σε θέσεις λήψης αποφάσεων και σε ρόλους-κλειδιά στην πολιτική διαδικασία.
  3. Δημιουργεί στις κατά τόπους κοινότητες επιτροπές γυναικών για την επίλυση γυναικείων προβλημάτων.
  4. Προτείνει στους διάφορους κοινωνικούς φορείς (συνδικάτα εργαζομένων και εργοδοτών, επαγγελματικούς συλλόγους) τη δημιουργία ομάδων με τις οποίες  θα έρχεται σε επαφή το Γραφείο Ισότητας για διάφορα ζητήματα που αφορούν αποκλειστικά στις γυναίκες.
  5. Δημιουργήσει ένα εσωτερικό δίκτυο το οποίο θα συνδέει τις γυναίκες των υπηρεσιών του δήμου και των δημοτικών επιχειρήσεων και θα αφορά στις εργασιακές σχέσεις των γυναικών, τα προβλήματα της επαγγελματικής ανέλιξής τους, τα ζητήματα των παρενοχλήσεων στους χώρους εργασίας κ.α.
  6. Συγκροτήσει ειδική επιτροπή από τις εκλεγμένες συμβούλους πέρα από παρατάξεις κα συνδυασμούς για την καλύτερη προώθηση των γυναικείων ζητημάτων. Με κύριο θέμα την καλύτερη και πιο δίκαιη οργάνωση από σκοπιάς γυναικείων συμφερόντων του διοικητικού οργανισμού του δήμου.
  7. Βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με τις γυναικείες οργανώσεις οι οποίες δραστηριοποιούνται στην πόλη και θα φροντίζει για την προώθηση των ζητημάτων τα οποία θέτουν αυτές, από συνδέσεις τηλεφωνικής επικοινωνίας μέχρι και ζητήματα χρηματοδότησης γυναικείων οργανώσεων με βάση τη δραστηριότητα και τη χρησιμότητα τους στην υπόθεση της Ισότητας.
  8. Προωθεί μια επικοινωνιακή πολιτική η οποία θα αφορά στη θέση της γυναίκας στην καθημερινή ζωή της πόλης, σε συνεργασία με τους φορείς ενημέρωσης και κυρίως με την Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Μακεδονίας-Θράκης (ΕΣΗΕΜθ).
  9. Δίνει ιδιαίτερη σημασία στην πολιτική λειτουργία της Γραφείου Ισότητας σε σχέση με ένα σύστημα λειτουργίας, το οποίο θα καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από στοιχεία άμεσης δημοκρατίας και συμμετοχικών διαδικασιών.

Που και τι μπορεί να αλλάξει από μια γυναικεία ατζέντα προτεραιοτήτων και την έντονη και καταλυτική παρουσία των γυναικών στα έδρανα του δημοτικού συμβουλίου;

Έχοντας ως αφετηρία τη γενικότερη διαπίστωση ότι οι άνδρες κινούνται συνήθως με το αυτοκίνητο και οι γυναίκες, τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι με τα δημόσια μέσα συγκοινωνίας, η δημοτική πολιτική θα λάβει αναγκαστικά μια νέα ώθηση ως προς την κατεύθυνση επίλυσης των κυκλοφοριακών ζητημάτων και γενικότερα της κίνησης εντός της πόλεως. Η παρουσία των γυναικών στα έδρανα του δημοτικού συμβουλίου θα διευκολύνει την προτεραιότητα των δημοσίων συγκοινωνιών, τη δημιουργία ποδηλατοδρόμων, τη βελτίωση των δημοσίων χώρων κ.α. Έως τώρα η πολιτική για το δημόσιο χώρο και την κίνηση σε αυτόν γινόταν κυρίως με βάση της κυρίαρχες ανάγκες  των –νέων- ανδρών. Η αυξημένη συμμετοχή γυναικών στα δημοτικά συμβούλια επανατοποθετεί τη σχέση δημοσίου χώρου και κίνησης σε αυτόν σε σχέση με την γυναικεία παρουσία και κίνηση.

Στον τομέα του πολιτισμού διατυπώνονται παράπονα από γυναίκες καλλιτέχνιδες πως ο πολιτισμός εξακολουθεί παρά τις εξαγγελίες να είναι προνομιακός χώρος των ανδρών. Εδώ μπορούν να εκπονηθούν προγράμματα  εκθέσεων γυναικών για γυναίκες, εκδηλώσεις γυναικών στο πλαίσιο των δημοτικών πολιτιστικών προγραμμάτων, γυναικεία φεστιβάλ (π.χ. φεστιβάλ συνθετριών μουσικής, συμμετοχή γυναικών καλλιτεχνών στα πολιτιστικά προγράμματα των δήμων του πολεοδομικού συγκροτήματος, προώθηση του γυναικείου θεάτρου και ενίσχυση γυναικείων θεατρικών ομάδων σε δημοτικό επίπεδο).  Όλα αυτά τα στοιχεία πολιτικής ενίσχυσης της γυναικείας καλλιτεχνικής δραστηριότητας μπορούν να συνδεθούν με τη δημιουργική-πολιτιστική οικονομία, η οποία αποτελεί μια από τις βάσεις  για την οικονομική ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης στο πρόγραμμα της ΔΚΘ «Υψίπολις».

Η δημοτική αρχή δεν πρέπει να φοβάται τις όποιες «επαφές» και συνεργασίες με την εκπαίδευση. Κατ΄ αρχήν μια ανοικτή δημοκρατική δημοτική αρχή θα πρέπει να χαρακτηρίζεται από μια γυναικόφιλη σχέση με τους θεσμούς της εκπαίδευσης. Από την άλλη κάθε εκπαιδευτική πολιτική που συνδέεται με τη τοπική αυτοδιοίκηση έχει τις μεγαλύτερες δυνατότητες επιτυχίας. Για αυτό δε θεωρούμε ότι η εκπαιδευτική πολιτική που αφορά στην εκπαίδευση των κοριτσιών, τα στερεότυπα που αναπαράγονται μέσα από τα βιβλία και τα προγράμματα του Οργανισμού είναι θέματα που δεν αφορούν την πολιτική της Τ.Α.. Τουναντίον μια δυναμική προοδευτική δημοτική αρχή θα πρέπει να εμφορείται από την πίστη ότι με την συνεργασία και την παραγωγική σύνδεση όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης με την Τ.Α. και στην περίπτωσή μας με το δήμο Θεσσαλονίκης , μπορούν να προκύψουν αποτελέσματα και σε αυτόν τον τομέα. Η δημοτική αρχή οφείλει να προωθήσει μέσω των Λεσχών Νεότητας (βλ. το άρθρο στο διαδίκτυο: Όμηρος Ταχμαζίδης, Η Θεσσαλονίκη της καινοτομίας και της αλληλεγγύης και οι νέοι άνθρωποι) διάφορα προγράμματα τα οποία θα συμβάλλουν στην εξάλειψη των διακρίσεων και των παραδοσιακών ρόλων με τους οποίους «εκκοινωνούνται» τα μικρά παιδιά. Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί σε παιδιά από προσφυγικούς και μεταναστευτικούς περιγύρους ώστε να ενσωματωθούν αρμονικά στη «γυναικόφιλη νοοτροπία» της ελληνικής καθημερινότητας. Στο πλαίσιο μιας τέτοιας προσπάθειας μπορεί να συγκροτηθούν, σε συνεργασία με τα σχολεία στις δημοτικές κοινότητες, προγράμματα για την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης των κοριτσιών, ως μέσο για την προετοιμασία ισότιμων πολιτών για το δημοκρατικό πολίτευμά μας. Σε μια ακόμη πιο διευρυμένη αντίληψη μπορεί να συμπεριληφθεί και ο δημόσιος χώρος και οι τύποι κίνησης σε αυτόν ως τρόπος προσέγγισης του χωρικού-αστικού περιβάλλοντος και των δομικών στοιχείων του εντός των οποίων  εκκοινωνούνται οι γυναίκες παιδιόθεν και μέσω των οποίων διαιωνίζονται οι διακρίσεις εις βάρος τους.

Άλλα ζητήματα που σχετίζονται με τη γυναίκα και τη δημοτική πολιτική είναι η βία κατά των γυναικών, η σεξουαλική χειραφέτηση των γυναικών, η σχέση της γυναίκας με την αγορά εργασίας. Όλα αυτά είναι από μόνο τους εκτενή πεδία που θα μπορούσαν να αναλυθούν σε μια σειρά άλλων άρθρων…

Ο Όμηρος Ταχμαζίδης είναι υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος με την ΔΚΘ «Υψίπολις» και υποψήφιο δήμαρχο Θεσσαλονίκης τον Γρηγόρη Ζαρωτιάδη

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *