Υπόμνημα προς την Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Μακεδονίας-Θράκης

Υπόμνημα προς την Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Μακεδονίας-Θράκης

Στα τέλη 2022 με αρχές του 2023 συμπληρώνονται εκατό έτη από την ίδρυση της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Μακεδονίας-Θράκης. Η Δημοτική Κίνηση Θεσσαλονίκης «Υψίπολις» δίνει ιδιαίτερη σημασία σε μια σειρά «εκατονταετιών» και στον τρόπο με  τον οποίο αυτές θα πρέπει να εορταστούν δημοσίως. Στην κορυφή του εορτασμού αυτών των επετείων θα βρίσκεται το 2023, η «εκατονταετία» από την Υπογραφή της Συνθήκης  της Λωζάννης και ο πολιτικός στόχος για ανακήρυξη της Θεσσαλονίκης σε Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα των Προσφύγων.

Η συμπλήρωση εκατό ετών από την ίδρυση της ΕΣΗΕΜΘ, μας θέτει όλους μας ενώπιον των ευθυνών μας για την κατάσταση και το μέλλον της δημοσιογραφίας και της  παραγωγής, διαχείρισης και διανομής της πληροφορίας στην Θεσσαλονίκη. Είναι ένα αντικείμενο της πολιτικής μας που μας απασχολεί έντονα και αποτελεί κεντρικό πεδίο του σχεδιασμού μας και των πολιτικών παρεμβάσεών μας, διότι  συνδέεται με την πολιτική, οικονομική και πολιτιστική αναβάθμιση της πόλης. Σε έναν τέτοιο σχεδιασμό τύπος και ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο. Θέλουμε να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο. Θα συμβάλλουμε ώστε να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο.

Η πολιτική σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι μια διαρκής διαπαιδαγώγηση των πολιτών. Αλλά η εκπαίδευση των πολιτών συμβαδίζει πάντοτε με μια πολιτική η οποία βελτιώνει και αυξάνει τις δυνατότητες πρόσβασης του κάθε πολίτη στον πολιτισμό της πόλης και των διαθέσιμων σε αυτήν πολιτιστικών αγαθών. Υπό αυτή την έννοια θεωρούμε πως κάθε πολίτης δικαιούται ίσες ευκαιρίες πρόσβασης στον πολιτιστικό πλούτο μιας χώρας και στη διαθέσιμη πληροφορία γύρω από αυτόν. Διότι εκείνος που κατέχει το προβάδισμα στην πληροφορία σημαίνει ότι έχει πάντοτε και ένα πλεονέκτημα στην εκκίνησή του για όποια πρωτοβουλία κρίνει αυτός χρήσιμη για τον εαυτό του. Το ίδιο ισχύει και για το συνολικό μέσο όρο μιας πόλης. Και επειδή η πληροφόρηση δεν αφορά μόνο ένα πεδίο της κοινωνικής ζωής, ο ρόλος των «Μέσων» είναι καθοριστικός για την καθημερινότητα του πολίτη και για τη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος. Μπορούμε να σχηματίσουμε εικόνα για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται μια πόλη και μόνο από τον Τύπο που διαθέτει. Διότι η ισχύς της, στην εθνική και διεθνή ιεράρχηση των πόλεων,  φαίνεται και από τον όγκο της συγκέντρωσης σε αυτήν βιομηχανιών πολιτισμού, ανάμεσά τους και εκείνες που αφορούν τη συγκρότηση, διαχείριση και διανομή της πληροφορίας. Υπό αυτή την έννοια της συγκέντρωσης βιομηχανιών πολιτισμού μπορούμε να πούμε ότι η Θεσσαλονίκη ανακάμπτει και σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Ορμώμενοι από αυτή τη διαπίστωση θα προσπαθήσουμε να ξετυλίξουμε τους προβληματισμούς μας για το μέλλον του τύπου και των ηλεκτρονικών μέσων ενημέρωσης στην Θεσσαλονίκη. Οι βιομηχανίες πολιτισμού αποτελούν ένα περίπλοκο δίκτυο σχέσεων που αλληλο-τροφοδοτούνται και αλληλο-επιδρούν συνεχώς παράγοντας ροές γεγονότων, καταστάσεων, δεδομένων, οικονομικών αποτελεσμάτων. Ο τομέας της ενημέρωσης αποτελεί νευραλγικό σημείο για την ανάπτυξη των βιομηχανιών πολιτισμού και ευρύτερα της βιομηχανίας του ελεύθερου χρόνου. Εδώ καθοριστικός είναι ο ρόλος των δημοσιογράφων, διότι με την εργασία τους διευκολύνουν την πρόσβαση στα πολιτιστικά αγαθά. Επειδή πολλά λέγονται για το ρόλο των social media, να σημειώσουμε ότι και σήμερα ισχύει ο παλιός κανόνας στη χρήση των μέσων: «σημασία δεν έχει τι λες, αλλά που το λες». Η ισχύς του δίαυλου επικοινωνίας και η εμβέλειά του εξακολουθεί να έχει πρωτεύοντα ρόλο στην διάχυση της πληροφορίας και στον καθορισμό των προτεραιοτήτων στην επικαιρότητα.

Εκπαίδευση και πολιτισμός  καταλαμβάνουν ένα μεγάλο  τμήμα του προγράμματος μας και του προσανατολισμού μας για την Θεσσαλονίκη του μέλλοντος. Βιβλιοθήκες, μουσεία, θέατρα, κινηματογράφοι, μουσικά μέγαρα προσφέρουν μέσω του συναισθηματικού στοιχείου, της απόλαυσης, ένα τεράστιο κέρδος πληροφόρησης και με αυτό μια μεγάλη αύξηση της συνολικής μόρφωσης της πόλεως, της κοινότητας. Και αυτό γίνεται με σχετικά χαμηλή προσπάθεια: κάποιος/α απολαμβάνει και συγχρόνως πληροφορείται και μέσω αυτού του είδους της πληροφόρησης «μορφώνεται».  Συγχρόνως με την πολιτιστική ανθοφορία έχουμε και οικονομικά αποτελέσματα. Εμφανίζονται νέες δραστηριότητες και νέα δίκτυα απασχόλησης, νέοι χώροι παραγωγής και διανομής άυλων αγαθών, αναπτύσσονται νέες τεχνικές και δεξιότητες σε διάφορα επαγγέλματα, ανάμεσά τους και αυτό των δημοσιογράφων.

Τα τελευταία χρόνια έχουμε μερικές σημαντικές και ελπιδοφόρες εξελίξεις στην πόλη μας αναφορικώς με τον πολιτισμό. Η location Θεσσαλονίκη γίνεται γνωστή παγκοσμίως στο χώρο του πολιτισμού  χάρη στην δουλειά που κάνουν κάποια πολιτιστικά ιδρύματα της πόλης. Και συγχρόνως διαφαίνεται ότι έχουμε απτά οικονομικά αποτελέσματα. Έχουμε και μια εξέλιξη που χαροποιεί αφάνταστα όλους εμάς που συμμετέχουμε στην ΔΚΘ «Υψίπολις». Πρόκειται για τη διοικητική ενοποίηση σημαντικών μουσείων της πόλης στο ΜΟΜus. Είναι μια ώριμη απόφαση, που θα δώσει νέα ώθηση στην ήδη διαφαινόμενη πολιτιστική εκτίναξη της Θεσσαλονίκης και που συγχρόνως επιβεβαιώνει από άλλη κατεύθυνση το δικό μας κεντρικό προεκλογικό στόχο: να επιμείνουμε στη σημασία της μητροπολιτικής διοίκησης του δήμου.  Το παράδειγμα του MOMus δείχνει πως υπάρχουν τρόποι για περιστολή περιττών δαπανών, για εξοικονόμηση εργάσιμου χρόνου, για αποτελεσματικότερη διεύθυνση ενός «σκληρού» οργανισμού, αλλά συγχρόνως και για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας γύρω από την έντονη δραστηριοποίηση ενός πολιτιστικού οργανισμού. Ο κλάδος που αργεί ακόμη να αποκομίσει κέρδος από αυτή την εξέλιξη είναι ο κλάδος των εκδόσεων και, κυρίως, ο κλάδος της δημοσιογραφίας (τύπος και ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης).

Το σημείο στο οποίο θα πρέπει να εστιάσει μια δημοτική πολιτική απασχόλησης αναφορικά με τη βιομηχανία πολιτισμού και ελεύθερου χρόνου είναι η επικέντρωση στα πλεονεκτήματα της Θεσσαλονίκης. Δυστυχώς στην Θεσσαλονίκη  απουσιάζει ή βρίσκεται περιθωριοποιημένο δημοσιογραφικά εκείνο το πλεόνασμα πληροφορίας  που προσδίδει αξία στην πόλη. Για να αυξηθεί υπάρχουν αρκετοί τρόποι. Ένα από αυτό είναι τα πολιτιστικά γεγονότα κάθε τύπου, οι εκδηλώσεις και τα δημόσια θεάματα σε μια πόλη. Η δική μας πολιτική πολιτισμού θα συμβάλλει σε αυτή την κατεύθυνση. Διότι προσανατολίζεται στην εξυπηρέτηση συνολικών κοινωνικών ενδιαφερόντων, όπως και όλα τα πολιτιστικά ιδρύματα της πόλης, και όχι σε στιγμιαία και πρόσκαιρα ενδιαφέροντα.  Ο ρόλος του δημοσιογραφικού κόσμου προς αυτή την κατεύθυνση μπορεί να γίνει καθοριστικός. Αρκεί η πόλη να αποκτήσει σταθερό «ύφος» και συγκεκριμένους πολιτικούς προσανατολισμούς. Θέλουμε την Θεσσαλονίκη τολμηρή , όχι  ξιπασμένη.

Η πόλη μπορεί να αποκτήσει ισχύ από μια παραγωγική  βιομηχανία πληροφόρησης και μια δημοσιότητα σε διαρκή κίνηση. Η δημοσιογραφία μπορεί να αποκτήσει νέο κύρος σε μια ισχυρή Θεσσαλονίκη. Σχηματοποιούμε πέντε πεδία στα οποία μπορεί η δημοτική αρχή με την πολιτική της να συμβάλλει στην ισχυροποίηση του συστήματος πληροφόρησης  στην Θεσσαλονίκη και να αυξήσει τους κύκλους εργασιών γύρω από την παραγωγή  πληροφορίας και να δημιουργήσει νέες συνθήκες απασχόλησης στα επαγγέλματα γύρω από αυτήν:

  1. Πολιτισμός μνήμης: Ο εορτασμός των εκατό ετών από την ίδρυση της ΕΣΗΕΜΘ θα αρχίσει να προγραμματίζεται σε συνεργασία με την ίδια την Ένωση, το Μορφωτικό Ίδρυμά της, τη σχολή δημοσιογραφίας του ΑΠΘ κ.α. Η δημοτική αρχή πρέπει να καταστήσει  μόνιμο αίτημά της την επιστροφή του Αρχείου της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης από την Μόσχα. Το αίτημα αυτό  πρέπει να αποτελέσει και μόνιμο αίτημα της ΕΣΗΕΜΘ και του Μορφωτικού Ιδρύματός της. Δεν πρέπει να λησμονούμε ότι στους ιδρυτές της Ένωσης είναι δημοσιογράφοι-μέλη γαλλόφωνων εβραϊκών εφημερίδων και ένα μέρος της ιστορίας του τύπου της Θεσσαλονίκης βρίσκεται εγκλωβισμένο στη Μόσχα. Ως δημοτική αρχή θέλουμε να συμβάλλουμε προς αυτή την κατεύθυνση, μορφοποιούμε μια δέσμη προτάσεων για να πιέσουμε και να δελεάσουμε την ρωσική πλευρά, αλλά το ζήτημα πρέπει να ανακινείται διαρκώς από περισσότερους φορείς. Η ΕΣΗΕΜΘ είναι ένας από αυτούς, εφόσον συνδέεται με την ιστορία της και συγχρόνως μπορεί να το μεταφέρει σε διεθνή δημοσιογραφικά fora κλπ. Η δημοτική αρχή σε συνεννόηση με τον άμεσα ενδιαφερόμενο την Ισραηλιτική Κοινότητα  μπορεί να συντονίσει προς αυτή την κατεύθυνση διάφορους φορείς.. Η επιστροφή του συγκεκριμένου αρχείου δε θα ενισχύσει μόνο το συμβολικό κεφάλαιο της πόλης, αλλά θα δώσει ώθηση σε πολλαπλές δραστηριότητες  – πολλές από αυτές θα αφορούν και την δημοσιογραφική απασχόληση – με σοβαρό και διαρκές οικονομικό αποτύπωμα  στην Θεσσαλονίκη. Ακόμη και οι συνεχείς συζητήσεις για την επιστροφή του Αρχείου θα τροφοδοτούν με υλικό τη δημοσιότητα, ελληνική και διεθνή, θα ανανεώνουν την παρουσία της Θεσσαλονίκης σε «διεθνείς συζητήσεις» κλπ.
  2. Οικονομικό αποτύπωμα: Επικέντρωση της δημοσιογραφικής εργασίας σε τομείς που να μην εξαρτώνται άμεσα από την τρέχουσα πολιτική επικαιρότητα ώστε να αρχίσει σταδιακά να αναβαθμίζεται το τοπικά παραγόμενο δημοσιογραφικό προϊόν. Σε συνάρτηση με την παραγωγή γνώσης στα πανεπιστήμια και τα πολιτιστικά ιδρύματα της πόλης, την πολιτική πολιτισμού του δήμου, την εκδοτική δραστηριότητα θα δοθούν κίνητρα σε μέσα ενημέρωσης της πόλης (εφημερίδα, περιοδικό, φωτογραφία, κινηματογράφος, τηλεόραση, διαδίκτυο)  να επικεντρώσουν το ενδιαφέρον τους σε  συγκεκριμένα πεδία της πληροφόρησης. Ένα από αυτά είναι η κριτική. Η Θεσσαλονίκη  μπορεί να γίνει το  κέντρο της επιστημονικής και κυρίως της δημοσιογραφικής κριτικής στην χώρα (κριτική βιβλίου, θεάτρου, κινηματογράφου, εικαστικών, αθλητισμού, μέσων ενημέρωσης κλπ.) Στην κατεύθυνση αυτή  μπορεί να συμβάλλει και η ΕΣΗΕΜ-Θ σε συνεργασία με τη δημοτική αρχή και τις ανάλογες σχολές του πανεπιστημίου μέσω  σεμιναρίων επιμόρφωσης κλπ.  Η κριτική βιβλίου είναι ένα σημείο στο οποίο η συμβολή των δημοσιογράφων θα είναι καθοριστική, ενώ το υλικό θα αποθηκεύεται στα αρχεία του Πολυκέντρου Πολιτισμού επενδύοντας και σε μια πολιτική αρχείων που θα ενισχύσει το μελλοντικό πολιτισμικό κεφάλαιο της πόλης και συγχρόνως θα αποφέρει και σημαντικά οικονομικά οφέλη. Προσβλέπουμε στη μελλοντική μετατροπή της πόλης σε κέντρο της εθνικής εκδοτικής δραστηριότητας στο χώρο του βιβλίου σε συγκεκριμένους τομείς (η πόλη διαθέτει σημαντική παράδοση γραφιστικής που τείνει να λησμονηθεί και πρέπει να την υπενθυμίσουμε εμπράκτως) με καθοριστικό ρόλο και στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων (εδώ θα πρέπει να υπολογίζουμε και στο πλεονέκτημα του τόξου των πανεπιστημίων που καθορίζει τη γεωγραφία της ανάγνωσης: Ήπειρος, Θεσσαλία, Μακεδονία, Θράκη).
  3. Πολιτική αρχείων: Ίδρυση τραπεζών δεδομένων (συγκέντρωση, επεξεργασία, διανομή της πληροφορίας σε εθνικό και διεθνές επίπεδο). Αυτά σε συνεργασία με το Πολυκέντρο Πολιτισμού,  την ΔΕΠΘΕ κ.α.  Ένα σημαντικό ενδεχόμενο είναι η σύντηξη της ΕΤ3 με την ΕΤ2 (μια πρόταση που έρχεται από πολύ παλιά, από την εποχή των συζητήσεων για την ίδρυση της ΕΤ3 και είχε διατυπωθεί από τον εκπρόσωπο των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων Αριστείδη Ποζρικίδη) καθώς και ενός δημόσιου Ιδρύματος Δημοσκοπήσεων και Ερευνών της Κοινής Γνώμης με έδρα την Θεσσαλονίκη.
  4. THESSTOPIA μια ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια για την Θεσσαλονίκη. Η Θεσσαλονίκη έχει ορισμένα χαρακτηριστικά τα οποία την καθιστούν ως μια από τις πιο ενδιαφέρουσες πόλεις στον κόσμο. (Αδιάλειπτη ιστορία αιώνων, τεράστιο αρχαιολογικό απόθεμα, η σχέση με τον Όλυμπο και τη μυθολογία, το κεφάλαιο «Αριστοτέλης», «Προς Θεσσαλονικείς» Αποστόλου Παύλου, Βυζάντιο, εκχριστιανισμός των Σλαβικών λαών, Οθωμανική Αυτοκρατορία, Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος, Πρωτεύουσα των Προσφύγων (1492,1923), Ολοκαύτωμα). Η Θεσσαλονίκη μπορεί να συγκροτείται διαρκώς ως ανακαινιζόμενη πληροφορία στο διαδίκτυο (κείμενο, φωτογραφία,  ταινίες). Στα ελληνικά, τα αγγλικά, τα γαλλικά, τα ρωσικά, τα ισπανικά, τα αραβικά κ.α. Ένα  πρόγραμμα δεκαετιών που μπορεί να συντηρείται από επαγγελματίες, εθελοντική εργασία πρωτοβουλιών, επιχορηγήσεις, χορηγίες και διαφήμιση. Η Thesstopia θα είναι και ένα από τα εργαλεία για προσέλκυση ειδικού τουρισμού υψηλής ποιότητας. Και εδώ ο ρόλος της δημοσιογραφίας είναι καθοριστικός. Αυτή τη στιγμή δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε το οικονομικό αποτύπωμα αυτής της δραστηριότητας, διότι βρίσκεται σε συνάρτηση με διάφορους άλλους παράγοντες, αλλά θεωρούμε ότι μπορεί να συμβάλλει στην αναβάθμιση της Θεσσαλονίκης στη διεθνή διαβάθμιση των πόλεων. Εννοείται με τεράστιο  θετικό αντίκτυπο στην απασχόληση (και για το δημοσιογραφικό επάγγελμα).
  5. Πολιτισμός και ενημέρωση: Η σταδιακή μετατροπή της Δημοτικής Τηλεόρασης σε πολιτιστικό-καλλιτεχνικό δίαυλο υψηλής ποιότητας, αρχικώς της Θεσσαλονίκης, μετά των χωρών της Βαλκανικής και στη συνέχεια ευρύτερων γεωγραφικών ενοτήτων (Παρευξείνιες χώρες, Βαλτικές χώρες, Σκανδιναβία κλπ.).

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *