Υπόμνημα προς την Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Μακεδονίας-Θράκης

Υπόμνημα προς την Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Μακεδονίας-Θράκης

Στα τέλη 2022 με αρχές του 2023 συμπληρώνονται εκατό έτη από την ίδρυση της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Μακεδονίας-Θράκης. Η Δημοτική Κίνηση Θεσσαλονίκης «Υψίπολις» δίνει ιδιαίτερη σημασία σε μια σειρά «εκατονταετιών» και στον τρόπο με  τον οποίο αυτές θα πρέπει να εορταστούν δημοσίως. Στην κορυφή του εορτασμού αυτών των επετείων θα βρίσκεται το 2023, η «εκατονταετία» από την Υπογραφή της Συνθήκης  της Λωζάννης και ο πολιτικός στόχος για ανακήρυξη της Θεσσαλονίκης σε Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα των Προσφύγων.

Η συμπλήρωση εκατό ετών από την ίδρυση της ΕΣΗΕΜΘ, μας θέτει όλους μας ενώπιον των ευθυνών μας για την κατάσταση και το μέλλον της δημοσιογραφίας και της  παραγωγής, διαχείρισης και διανομής της πληροφορίας στην Θεσσαλονίκη. Είναι ένα αντικείμενο της πολιτικής μας που μας απασχολεί έντονα και αποτελεί κεντρικό πεδίο του σχεδιασμού μας και των πολιτικών παρεμβάσεών μας, διότι  συνδέεται με την πολιτική, οικονομική και πολιτιστική αναβάθμιση της πόλης. Σε έναν τέτοιο σχεδιασμό τύπος και ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο. Θέλουμε να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο. Θα συμβάλλουμε ώστε να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο.

Η πολιτική σε μια δημοκρατική κοινωνία είναι μια διαρκής διαπαιδαγώγηση των πολιτών. Αλλά η εκπαίδευση των πολιτών συμβαδίζει πάντοτε με μια πολιτική η οποία βελτιώνει και αυξάνει τις δυνατότητες πρόσβασης του κάθε πολίτη στον πολιτισμό της πόλης και των διαθέσιμων σε αυτήν πολιτιστικών αγαθών. Υπό αυτή την έννοια θεωρούμε πως κάθε πολίτης δικαιούται ίσες ευκαιρίες πρόσβασης στον πολιτιστικό πλούτο μιας χώρας και στη διαθέσιμη πληροφορία γύρω από αυτόν. Διότι εκείνος που κατέχει το προβάδισμα στην πληροφορία σημαίνει ότι έχει πάντοτε και ένα πλεονέκτημα στην εκκίνησή του για όποια πρωτοβουλία κρίνει αυτός χρήσιμη για τον εαυτό του. Το ίδιο ισχύει και για το συνολικό μέσο όρο μιας πόλης. Και επειδή η πληροφόρηση δεν αφορά μόνο ένα πεδίο της κοινωνικής ζωής, ο ρόλος των «Μέσων» είναι καθοριστικός για την καθημερινότητα του πολίτη και για τη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος. Μπορούμε να σχηματίσουμε εικόνα για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται μια πόλη και μόνο από τον Τύπο που διαθέτει. Διότι η ισχύς της, στην εθνική και διεθνή ιεράρχηση των πόλεων,  φαίνεται και από τον όγκο της συγκέντρωσης σε αυτήν βιομηχανιών πολιτισμού, ανάμεσά τους και εκείνες που αφορούν τη συγκρότηση, διαχείριση και διανομή της πληροφορίας. Υπό αυτή την έννοια της συγκέντρωσης βιομηχανιών πολιτισμού μπορούμε να πούμε ότι η Θεσσαλονίκη ανακάμπτει και σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Ορμώμενοι από αυτή τη διαπίστωση θα προσπαθήσουμε να ξετυλίξουμε τους προβληματισμούς μας για το μέλλον του τύπου και των ηλεκτρονικών μέσων ενημέρωσης στην Θεσσαλονίκη. Οι βιομηχανίες πολιτισμού αποτελούν ένα περίπλοκο δίκτυο σχέσεων που αλληλο-τροφοδοτούνται και αλληλο-επιδρούν συνεχώς παράγοντας ροές γεγονότων, καταστάσεων, δεδομένων, οικονομικών αποτελεσμάτων. Ο τομέας της ενημέρωσης αποτελεί νευραλγικό σημείο για την ανάπτυξη των βιομηχανιών πολιτισμού και ευρύτερα της βιομηχανίας του ελεύθερου χρόνου. Εδώ καθοριστικός είναι ο ρόλος των δημοσιογράφων, διότι με την εργασία τους διευκολύνουν την πρόσβαση στα πολιτιστικά αγαθά. Επειδή πολλά λέγονται για το ρόλο των social media, να σημειώσουμε ότι και σήμερα ισχύει ο παλιός κανόνας στη χρήση των μέσων: «σημασία δεν έχει τι λες, αλλά που το λες». Η ισχύς του δίαυλου επικοινωνίας και η εμβέλειά του εξακολουθεί να έχει πρωτεύοντα ρόλο στην διάχυση της πληροφορίας και στον καθορισμό των προτεραιοτήτων στην επικαιρότητα.

Εκπαίδευση και πολιτισμός  καταλαμβάνουν ένα μεγάλο  τμήμα του προγράμματος μας και του προσανατολισμού μας για την Θεσσαλονίκη του μέλλοντος. Βιβλιοθήκες, μουσεία, θέατρα, κινηματογράφοι, μουσικά μέγαρα προσφέρουν μέσω του συναισθηματικού στοιχείου, της απόλαυσης, ένα τεράστιο κέρδος πληροφόρησης και με αυτό μια μεγάλη αύξηση της συνολικής μόρφωσης της πόλεως, της κοινότητας. Και αυτό γίνεται με σχετικά χαμηλή προσπάθεια: κάποιος/α απολαμβάνει και συγχρόνως πληροφορείται και μέσω αυτού του είδους της πληροφόρησης «μορφώνεται».  Συγχρόνως με την πολιτιστική ανθοφορία έχουμε και οικονομικά αποτελέσματα. Εμφανίζονται νέες δραστηριότητες και νέα δίκτυα απασχόλησης, νέοι χώροι παραγωγής και διανομής άυλων αγαθών, αναπτύσσονται νέες τεχνικές και δεξιότητες σε διάφορα επαγγέλματα, ανάμεσά τους και αυτό των δημοσιογράφων.

Τα τελευταία χρόνια έχουμε μερικές σημαντικές και ελπιδοφόρες εξελίξεις στην πόλη μας αναφορικώς με τον πολιτισμό. Η location Θεσσαλονίκη γίνεται γνωστή παγκοσμίως στο χώρο του πολιτισμού  χάρη στην δουλειά που κάνουν κάποια πολιτιστικά ιδρύματα της πόλης. Και συγχρόνως διαφαίνεται ότι έχουμε απτά οικονομικά αποτελέσματα. Έχουμε και μια εξέλιξη που χαροποιεί αφάνταστα όλους εμάς που συμμετέχουμε στην ΔΚΘ «Υψίπολις». Πρόκειται για τη διοικητική ενοποίηση σημαντικών μουσείων της πόλης στο ΜΟΜus. Είναι μια ώριμη απόφαση, που θα δώσει νέα ώθηση στην ήδη διαφαινόμενη πολιτιστική εκτίναξη της Θεσσαλονίκης και που συγχρόνως επιβεβαιώνει από άλλη κατεύθυνση το δικό μας κεντρικό προεκλογικό στόχο: να επιμείνουμε στη σημασία της μητροπολιτικής διοίκησης του δήμου.  Το παράδειγμα του MOMus δείχνει πως υπάρχουν τρόποι για περιστολή περιττών δαπανών, για εξοικονόμηση εργάσιμου χρόνου, για αποτελεσματικότερη διεύθυνση ενός «σκληρού» οργανισμού, αλλά συγχρόνως και για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας γύρω από την έντονη δραστηριοποίηση ενός πολιτιστικού οργανισμού. Ο κλάδος που αργεί ακόμη να αποκομίσει κέρδος από αυτή την εξέλιξη είναι ο κλάδος των εκδόσεων και, κυρίως, ο κλάδος της δημοσιογραφίας (τύπος και ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης).

Το σημείο στο οποίο θα πρέπει να εστιάσει μια δημοτική πολιτική απασχόλησης αναφορικά με τη βιομηχανία πολιτισμού και ελεύθερου χρόνου είναι η επικέντρωση στα πλεονεκτήματα της Θεσσαλονίκης. Δυστυχώς στην Θεσσαλονίκη  απουσιάζει ή βρίσκεται περιθωριοποιημένο δημοσιογραφικά εκείνο το πλεόνασμα πληροφορίας  που προσδίδει αξία στην πόλη. Για να αυξηθεί υπάρχουν αρκετοί τρόποι. Ένα από αυτό είναι τα πολιτιστικά γεγονότα κάθε τύπου, οι εκδηλώσεις και τα δημόσια θεάματα σε μια πόλη. Η δική μας πολιτική πολιτισμού θα συμβάλλει σε αυτή την κατεύθυνση. Διότι προσανατολίζεται στην εξυπηρέτηση συνολικών κοινωνικών ενδιαφερόντων, όπως και όλα τα πολιτιστικά ιδρύματα της πόλης, και όχι σε στιγμιαία και πρόσκαιρα ενδιαφέροντα.  Ο ρόλος του δημοσιογραφικού κόσμου προς αυτή την κατεύθυνση μπορεί να γίνει καθοριστικός. Αρκεί η πόλη να αποκτήσει σταθερό «ύφος» και συγκεκριμένους πολιτικούς προσανατολισμούς. Θέλουμε την Θεσσαλονίκη τολμηρή , όχι  ξιπασμένη.

Η πόλη μπορεί να αποκτήσει ισχύ από μια παραγωγική  βιομηχανία πληροφόρησης και μια δημοσιότητα σε διαρκή κίνηση. Η δημοσιογραφία μπορεί να αποκτήσει νέο κύρος σε μια ισχυρή Θεσσαλονίκη. Σχηματοποιούμε πέντε πεδία στα οποία μπορεί η δημοτική αρχή με την πολιτική της να συμβάλλει στην ισχυροποίηση του συστήματος πληροφόρησης  στην Θεσσαλονίκη και να αυξήσει τους κύκλους εργασιών γύρω από την παραγωγή  πληροφορίας και να δημιουργήσει νέες συνθήκες απασχόλησης στα επαγγέλματα γύρω από αυτήν:

  1. Πολιτισμός μνήμης: Ο εορτασμός των εκατό ετών από την ίδρυση της ΕΣΗΕΜΘ θα αρχίσει να προγραμματίζεται σε συνεργασία με την ίδια την Ένωση, το Μορφωτικό Ίδρυμά της, τη σχολή δημοσιογραφίας του ΑΠΘ κ.α. Η δημοτική αρχή πρέπει να καταστήσει  μόνιμο αίτημά της την επιστροφή του Αρχείου της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης από την Μόσχα. Το αίτημα αυτό  πρέπει να αποτελέσει και μόνιμο αίτημα της ΕΣΗΕΜΘ και του Μορφωτικού Ιδρύματός της. Δεν πρέπει να λησμονούμε ότι στους ιδρυτές της Ένωσης είναι δημοσιογράφοι-μέλη γαλλόφωνων εβραϊκών εφημερίδων και ένα μέρος της ιστορίας του τύπου της Θεσσαλονίκης βρίσκεται εγκλωβισμένο στη Μόσχα. Ως δημοτική αρχή θέλουμε να συμβάλλουμε προς αυτή την κατεύθυνση, μορφοποιούμε μια δέσμη προτάσεων για να πιέσουμε και να δελεάσουμε την ρωσική πλευρά, αλλά το ζήτημα πρέπει να ανακινείται διαρκώς από περισσότερους φορείς. Η ΕΣΗΕΜΘ είναι ένας από αυτούς, εφόσον συνδέεται με την ιστορία της και συγχρόνως μπορεί να το μεταφέρει σε διεθνή δημοσιογραφικά fora κλπ. Η δημοτική αρχή σε συνεννόηση με τον άμεσα ενδιαφερόμενο την Ισραηλιτική Κοινότητα  μπορεί να συντονίσει προς αυτή την κατεύθυνση διάφορους φορείς.. Η επιστροφή του συγκεκριμένου αρχείου δε θα ενισχύσει μόνο το συμβολικό κεφάλαιο της πόλης, αλλά θα δώσει ώθηση σε πολλαπλές δραστηριότητες  – πολλές από αυτές θα αφορούν και την δημοσιογραφική απασχόληση – με σοβαρό και διαρκές οικονομικό αποτύπωμα  στην Θεσσαλονίκη. Ακόμη και οι συνεχείς συζητήσεις για την επιστροφή του Αρχείου θα τροφοδοτούν με υλικό τη δημοσιότητα, ελληνική και διεθνή, θα ανανεώνουν την παρουσία της Θεσσαλονίκης σε «διεθνείς συζητήσεις» κλπ.
  2. Οικονομικό αποτύπωμα: Επικέντρωση της δημοσιογραφικής εργασίας σε τομείς που να μην εξαρτώνται άμεσα από την τρέχουσα πολιτική επικαιρότητα ώστε να αρχίσει σταδιακά να αναβαθμίζεται το τοπικά παραγόμενο δημοσιογραφικό προϊόν. Σε συνάρτηση με την παραγωγή γνώσης στα πανεπιστήμια και τα πολιτιστικά ιδρύματα της πόλης, την πολιτική πολιτισμού του δήμου, την εκδοτική δραστηριότητα θα δοθούν κίνητρα σε μέσα ενημέρωσης της πόλης (εφημερίδα, περιοδικό, φωτογραφία, κινηματογράφος, τηλεόραση, διαδίκτυο)  να επικεντρώσουν το ενδιαφέρον τους σε  συγκεκριμένα πεδία της πληροφόρησης. Ένα από αυτά είναι η κριτική. Η Θεσσαλονίκη  μπορεί να γίνει το  κέντρο της επιστημονικής και κυρίως της δημοσιογραφικής κριτικής στην χώρα (κριτική βιβλίου, θεάτρου, κινηματογράφου, εικαστικών, αθλητισμού, μέσων ενημέρωσης κλπ.) Στην κατεύθυνση αυτή  μπορεί να συμβάλλει και η ΕΣΗΕΜ-Θ σε συνεργασία με τη δημοτική αρχή και τις ανάλογες σχολές του πανεπιστημίου μέσω  σεμιναρίων επιμόρφωσης κλπ.  Η κριτική βιβλίου είναι ένα σημείο στο οποίο η συμβολή των δημοσιογράφων θα είναι καθοριστική, ενώ το υλικό θα αποθηκεύεται στα αρχεία του Πολυκέντρου Πολιτισμού επενδύοντας και σε μια πολιτική αρχείων που θα ενισχύσει το μελλοντικό πολιτισμικό κεφάλαιο της πόλης και συγχρόνως θα αποφέρει και σημαντικά οικονομικά οφέλη. Προσβλέπουμε στη μελλοντική μετατροπή της πόλης σε κέντρο της εθνικής εκδοτικής δραστηριότητας στο χώρο του βιβλίου σε συγκεκριμένους τομείς (η πόλη διαθέτει σημαντική παράδοση γραφιστικής που τείνει να λησμονηθεί και πρέπει να την υπενθυμίσουμε εμπράκτως) με καθοριστικό ρόλο και στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων (εδώ θα πρέπει να υπολογίζουμε και στο πλεονέκτημα του τόξου των πανεπιστημίων που καθορίζει τη γεωγραφία της ανάγνωσης: Ήπειρος, Θεσσαλία, Μακεδονία, Θράκη).
  3. Πολιτική αρχείων: Ίδρυση τραπεζών δεδομένων (συγκέντρωση, επεξεργασία, διανομή της πληροφορίας σε εθνικό και διεθνές επίπεδο). Αυτά σε συνεργασία με το Πολυκέντρο Πολιτισμού,  την ΔΕΠΘΕ κ.α.  Ένα σημαντικό ενδεχόμενο είναι η σύντηξη της ΕΤ3 με την ΕΤ2 (μια πρόταση που έρχεται από πολύ παλιά, από την εποχή των συζητήσεων για την ίδρυση της ΕΤ3 και είχε διατυπωθεί από τον εκπρόσωπο των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων Αριστείδη Ποζρικίδη) καθώς και ενός δημόσιου Ιδρύματος Δημοσκοπήσεων και Ερευνών της Κοινής Γνώμης με έδρα την Θεσσαλονίκη.
  4. THESSTOPIA μια ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια για την Θεσσαλονίκη. Η Θεσσαλονίκη έχει ορισμένα χαρακτηριστικά τα οποία την καθιστούν ως μια από τις πιο ενδιαφέρουσες πόλεις στον κόσμο. (Αδιάλειπτη ιστορία αιώνων, τεράστιο αρχαιολογικό απόθεμα, η σχέση με τον Όλυμπο και τη μυθολογία, το κεφάλαιο «Αριστοτέλης», «Προς Θεσσαλονικείς» Αποστόλου Παύλου, Βυζάντιο, εκχριστιανισμός των Σλαβικών λαών, Οθωμανική Αυτοκρατορία, Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος, Πρωτεύουσα των Προσφύγων (1492,1923), Ολοκαύτωμα). Η Θεσσαλονίκη μπορεί να συγκροτείται διαρκώς ως ανακαινιζόμενη πληροφορία στο διαδίκτυο (κείμενο, φωτογραφία,  ταινίες). Στα ελληνικά, τα αγγλικά, τα γαλλικά, τα ρωσικά, τα ισπανικά, τα αραβικά κ.α. Ένα  πρόγραμμα δεκαετιών που μπορεί να συντηρείται από επαγγελματίες, εθελοντική εργασία πρωτοβουλιών, επιχορηγήσεις, χορηγίες και διαφήμιση. Η Thesstopia θα είναι και ένα από τα εργαλεία για προσέλκυση ειδικού τουρισμού υψηλής ποιότητας. Και εδώ ο ρόλος της δημοσιογραφίας είναι καθοριστικός. Αυτή τη στιγμή δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε το οικονομικό αποτύπωμα αυτής της δραστηριότητας, διότι βρίσκεται σε συνάρτηση με διάφορους άλλους παράγοντες, αλλά θεωρούμε ότι μπορεί να συμβάλλει στην αναβάθμιση της Θεσσαλονίκης στη διεθνή διαβάθμιση των πόλεων. Εννοείται με τεράστιο  θετικό αντίκτυπο στην απασχόληση (και για το δημοσιογραφικό επάγγελμα).
  5. Πολιτισμός και ενημέρωση: Η σταδιακή μετατροπή της Δημοτικής Τηλεόρασης σε πολιτιστικό-καλλιτεχνικό δίαυλο υψηλής ποιότητας, αρχικώς της Θεσσαλονίκης, μετά των χωρών της Βαλκανικής και στη συνέχεια ευρύτερων γεωγραφικών ενοτήτων (Παρευξείνιες χώρες, Βαλτικές χώρες, Σκανδιναβία κλπ.).
Yπόμνημα προς την Εταιρεία Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης για την  ενίσχυση και αξιοποίηση της λογοτεχνικής δημιουργίας

Yπόμνημα προς την Εταιρεία Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης για την ενίσχυση και αξιοποίηση της λογοτεχνικής δημιουργίας

Κεντρικό σημείο αναφοράς του προγράμματος μας είναι η μητροπολιτική διοίκηση της πόλης. Ο δήμος Θεσσαλονίκης θα πρέπει να περιλαμβάνει υπό τον διοικητικό έλεγχό του όλο το πολεοδομικό συγκρότημα.  Κάτι τέτοιο ωστόσο προϋποθέτει αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί σήμερα ο θεσμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Πάραυτα υπάρχουν δυνατότητες να αρχίσουμε να συνεργαζόμαστε στο πολεοδομικό συγκρότημα στη βάση ενός ενιαίου δικτύου συγκεκριμένων κοινών λειτουργιών. Κάποια δίκτυα παροχής υπηρεσιών, εκ των πραγμάτων, λειτουργούν «μητροπολιτικά». Αλλά αυτό μπορεί να επεκταθεί και σε άλλους τομείς λειτουργίας της πόλης. Τα θεσμικά εμπόδια για την ενιαία διοίκηση του πολεοδομικού συγκροτήματος δεν μπορεί να αποτελούν άλλοθι για τους ανθρώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ώστε να αποφεύγουν τον μητροπολιτικό προσανατολισμό στην πολιτική πρακτική τους.

Η πολιτική πολιτισμού αποτελεί ένα τέτοιο πεδίο, όπου η ανάγκη μητροπολιτικής διοικητικής συγκρότησης της Θεσσαλονίκης είναι κάτι παραπάνω από φανερή. Σε ποιον απευθύνεται και για ποιον λειτουργεί το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης;  Ποιο είναι το κοινό που επισκέπτεται τις δραστηριότητες του πολιτιστικού συγκροτήματος της Μονής Λαζαριστών; Ποιος έχει την αρμοδιότητα να προωθήσει τα στρατιωτικά νεκροταφεία του Ζέιτινλικ ως προορισμό τουρισμού; Ποιος μπορεί να συνδυάσει τα νεκροταφεία των Ινδών στρατιωτών στον Δενδροπόταμο με την πολιτιστική διπλωματία; Μπορεί να σχετιστούν νέες χρήσεις των άδειων κτιρίων των καπναποθηκών της δυτικής Θεσσαλονίκης, στοιχείο της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της, με το μέλλον του πολιτισμού στην πόλη; Μέχρι ποιο τοπογραφικό σημείο μπορεί ένας δήμος να προωθήσει μια πολιτική φιλαναγνωσίας και ενίσχυσης της λογοτεχνίας; Ποιο είναι το κοινό μιας εφημερίδας με έδρα τη Θεσσαλονίκη; Οι ραδιοφωνικοί σταθμοί της ΔΕΠΘΕ ή οι εμπορικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί σε ποιους απευθύνονται;  Όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι η Θεσσαλονίκη είναι μια και αδιαίρετη και αυτό δεν αλλάζει εξαιτίας του παραλογισμού του διοικητικού κατακερματισμού της που προβλέπει η σχετική νομοθεσία για τη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Στον χώρο του πολιτισμού ο διοικητικός παραλογισμός είναι συν τοις άλλοις και εξαιρετικά επιζήμιος. Εμποδίζει κάθε μεγαλόπνοο σχεδιασμό για την πολιτιστική αναβάθμιση της σύνολης πόλης και οποιαδήποτε ουσιαστική βελτίωση στην πολιτιστική καθημερινότητα της. Αλλά η κατάσταση αυτή δεν μπορεί να είναι άλλοθι για καμία δημοτική αρχή, ούτε για τη δημοτική αρχή του κεντρικού δήμου, ούτε για τις αντίστοιχες των περιφερειακών δήμων.

Οι πολιτιστικές λειτουργίες σε μια πόλη είτε υπάρχουν ως μέρος ενός ευρύτερου δικτύου σχέσεων και αλληλοεπιδράσεων ή υπάρχουν σε κολοβή μορφή: η σημερινή πολιτική πολιτισμού στην Θεσσαλονίκη είναι κολοβή, διότι απουσιάζει από αυτήν η μητροπολιτική διάσταση στον σχεδιασμό και στην υλοποίησή της.

Μητροπολιτική λειτουργία σημαίνει ενιαία αντίληψη για την πόλη.  Και αυτή η ενιαία αντίληψη μπορεί να προχωρήσει με ευρύτερες συνεννοήσεις των δημοτικών αρχών του πολεοδομικού συγκροτήματος. Ξεκινώντας από τα απλά και εύκολα. Για παράδειγμα οι ονομοτοδοσίες των οδών του πολεοδομικού συγκροτήματος μπορούν να ενοποιηθούν. Αυτό σημαίνει ότι θα αντικατασταθούν σε μια  πρώτη φάση όλες οι ονομασίες των οδών που απαντώνται στο ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα δύο, τρεις, τέσσερεις ή και πέντε φορές. Πόσες οδοί Βενιζέλου, Καραμανλή ή Παπανδρέου υπάρχουν στο ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα;  Που, πως και γιατί θα αλλάζει η ονομασία μιας οδού θα αποφασίζεται στη βάση συγκεκριμένων κριτηρίων. Αυτό αφορά ένα άλλο μέρος του προγράμματός μας. Υπάρχει ωστόσο ένα σημείο που σχετίζεται με την Εταιρεία Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης, τη λογοτεχνία της πόλης και τους συντελεστές της, παλιούς  και  νέους. Στις προγραμματικές προθέσεις της Δημοτικής Κίνησης Θεσσαλονίκης «Υψίπολις» περιλαμβάνεται ως πρόταση η μετονομασία οδών του πολεοδομικού συγκροτήματος στις οποίες θα δοθούν τα ονόματα ανθρώπων της επιστήμης, των γραμμάτων και των τεχνών, που συνέδεσαν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο την παρουσία τους με την Θεσσαλονίκη.

Η θητεία της επόμενης διοίκησης του δήμου Θεσσαλονίκης συμπίπτει με τις εκατονταετίες σημαντικών ιστορικών γεγονότων, για τα οποία η Δημοτική Κίνηση «Υψίπολις» έχει επεξεργαστεί και συνεχίζει να επεξεργάζεται, να ενισχύει με νέα στοιχεία και να εμπλουτίζει με νέες επινοήσεις και προτάσεις εκδηλώσεις με μακρόπνοες στοχεύσεις. Εκτός από τα σημαντικά ιστορικά γεγονότα που σημάδεψαν την πόλη και την ιστορία της, έχουμε και σημαντικές επετείους γεννήσεων ανθρώπων των γραμμάτων και των τεχνών. Και αυτοί οι άνθρωποι θα τιμηθούν με ειδικά προγράμματα. Αυτά θα περιλαμβάνουν και την ονοματοδοσία κάποιας οδού με το όνομα του συγγραφέα ή ποιητή. Τα επόμενα έτη συμπληρώνονται εκατό έτη από τις γεννήσεις του Κλείτου Κύρου, του Πάνου Θασίτη, του Νίκου Μπακόλα, του Τηλέμαχου Αλαβέρα κ.α.

Επιλέγουμε την περίπτωση του ποιητή και φωτογράφου Κλείτου Κύρου, ο οποίος γεννήθηκε στις 13 Αυγούστου 1921, για να περιγράψουμε ένα γενικό υπόδειγμα του ετήσιου προγράμματος προς τιμήν της μνήμης του. Το 1921 θα κηρυχτεί από την αντιδημαρχία Πολιτισμού σε «έτος Κλείτου Κύρου». Αυτό, μεταξύ άλλων, θα περιλαμβάνει: λογοτεχνικό συνέδριο για το έργο του ποιητή σε συνεργασία με το τμήμα Φιλολογίας του ΑΠΘ ή άλλων πανεπιστημίων, εκθέσεις και εκδόσεις, συγκέντρωση των κριτικών στο έργο του (η Εταιρεία Λογοτεχνών σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού έχει εκδώσει αντίστοιχα βιβλία για άλλους λογοτέχνες και αυτό μπορεί να αποτελέσει ένα καλό παράδειγμα στην κατεύθυνση της ψηφιακής πλέον συγκέντρωσης του υλικού των κριτικών), ψηφιοποίηση του συγκεντρωμένου υλικού, δημιουργία αρχείου στη «Βιβλιοθήκη Θεσσαλονικέων», κινηματογραφική καταγραφή των εκδηλώσεων της «εκατονταετίας», συγκέντρωση του  υλικού στο αρχείο για τον ποιητή, συγκέντρωση και ψηφιοποίηση όλου του οπτικού υλικού που υπάρχει καταγραμμένο με ή για τον ποιητή, ψηφιοποίηση του φωτογραφικού του έργου, ψηφιοποίηση του όποιου διαθέσιμου αρχείου του ποιητή, ψηφιοποίηση βιβλίων, βιβλιοκρισιών, αφισών, φωτογραφιών, αλληλογραφίας, το μεταφραστικό έργο του ποιητή, οι κριτικές, απαγγελίες ποίησης του Κύρου από σημερινούς λογοτέχνες και ποιητές ή από ηθοποιούς του θεάτρου, λήμμα στο thesstopia κ.α. (όλα αυτά  σε σχέση και σε συνεργασία με τον Πολυκέντρο Πολιτισμού και της «Βιβλιοθήκης Θεσσαλονικέων» που θα εξειδικεύεται στους λογοτέχνες και ποιητές της Θεσσαλονίκης).

Με παραπλήσιο τρόπο και ανάλογα με το τιμώμενο πρόσωπο μπορούν  να οργανώνονται όλες οι επέτειοι αυτού του τύπου.

Τα επόμενα χρόνια συμπληρώνονται εκατό χρόνια από τη γέννηση του Πάνου Θασίτη (1923-2023), του Μανόλη Αναγνωστάκη (1925-2025), τουΝίκου Μπακόλα (1925-2025), τουΤηλέμαχου Αλαβέρα(1926-2026), τουΛάζαρου Παυλίδη (1929-2029), τηςΜαρίας ΚέντρουΑγαθοπούλου (1930-2030), τουΝίκου Αλέξη Ασλάνογλου (1931-2031) κ.α.

Αναφέρουμε και επετείους οι οποίες ευρίσκονται εκτός της επόμενης θητείας της δημοτικής αρχής, κάποιες ακόμη πιο μακριά στο μέλλον. Με αυτό θέλουμε να δείξουμε το βάθος του προγραμματισμού. Η Μαρία Κέντρου Αγαθοπούλου σήμερα είναι εν ζωή και  το 2030 θα συμπληρωθούν εκατό χρόνια από τη γέννησή της. Τώρα έχουμε τη δυνατότητα να οπτικοποιήσουμε την παρουσία της, να την αρχειοθετήσουμε οπτικά κ.λπ. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που αφορά την ποίηση αλλά διασφαλίζει ένα μέρος της «περιρρέουσας» ατμόσφαιρας με βάση τον πολιτισμό της εικόνας και των οπτικών αρχείων.

Σε όλα αυτά η εμπλοκή της Εταιρείας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης δεν είναι απλώς ευπρόσδεκτη, αλλά επιβάλλεται, όπως και  άλλων φορέων και αντίστοιχων πρωτοβουλιών πολιτών με ανησυχίες για τα γράμματα και τις τέχνες. Στην προκειμένη περίπτωση η εμπλοκή αφορά στην ενεργή συμμετοχή  κατά τη διαμόρφωση και υλοποίηση του κάθε μεμονωμένου προγράμματος που αφορά μια πνευματική προσωπικότητα της πόλης. Από την πλευρά της η δημοτική αρχή και η αντιδημαρχία Πολιτισμού θα αναλάβουν τον επιτελικό και συντονιστικό ρόλο σε αυτόν τον «μηχανισμό» που θα προσπαθεί να ενεργοποιεί τους πολιτιστικούς φορείς στους στόχους αυτών των εκδηλώσεων. Εδώ σημαντικό ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν τα τοπικά μέσα μαζικής ενημέρωσης (τύπος, ραδιοτηλεοπτικά και ηλεκτρονικά). Από πλευράς της δημοτικής αρχής θα επιχειρηθεί ευθύς εξαρχής η στροφή των ραδιοτηλεοπτικών μέσων της Δημοτικής Επιχείρησης Πληροφόρησης Θεάματος (ΔΕΠΘΕ) προς αυτή την κατεύθυνση. Για τα εμπορικά μέσα ενημέρωσης θα υπάρξουν συγκεκριμένα κίνητρα για να συμπεριλάβουν στους προβληματισμούς τους και την υπόθεση «πολιτισμός» και κυρίως το βιβλίο και την κριτική, τη λογοτεχνία και την ποίηση π.χ.  με κάποιο βραβείο για τις καλύτερες «βιβλιοκρισίες» σε τοπικά μέσα. Η «βιβλιοκρισία» είναι ένα πεδίο στο οποίο μπορεί να εξειδικευτούν τα μέσα ενημέρωσης της Θεσσαλονίκης. Κυριαρχικό ρόλο σε αυτή την κατεύθυνση θα διαδραματίσουν τα ηλεκτρονικά μέσα που έχουν ως έδρα τους την πόλη της Θεσσαλονίκης. Το στοιχείο της παραγωγής άυλων προϊόντων στον τομέα της κριτικής δε θα περιοριστεί μόνο στη λογοτεχνία, αλλά και σε άλλες εκφάνσεις των πολιτισμού, π.χ. στο χώρο του θεάτρου, του κινηματογράφου, της μουσικής, της φωτογραφίας, της τηλεόρασης, του Διαδικτύου.

Η Θεσσαλονίκη προσδίδοντας συμβολικό κεφάλαιο και αξιοποιώντας στο έπακρο τους οικείους χώρους της ντόπιας γραμματολογίας μπορεί να αποδεσμευτεί από την αθηναϊκή εξάρτηση και να μετατραπεί σε καθοριστικό κέντρο πολιτισμού, όχι μόνο για το ελληνόφωνο πολιτιστικό περιβάλλον. Εδώ καθοριστική συμβολή θα διαδραματίσει μια επεξεργασμένη και καλώς συγκροτημένη πολιτική στο χώρο των  λογοτεχνικών μεταφράσεων.              Τα παραγόμενα πολιτιστικά αγαθά στην Θεσσαλονίκη μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας εντεινόμενης πολιτιστικής διπλωματίας και μιας αυξημένης πολιτιστικής εξωστρέφειας. Οι συστηματικά «πριμοδοτούμενες» μεταφράσεις  θα αποτελέσουν σημαντικό εργαλείο μιας τέτοιας εξωστρεφούς πολιτιστικής πολιτικής. Η ποίηση και η λογοτεχνία που δημιουργείται στην Θεσσαλονίκη μπορεί να γίνουν εξαγώγιμο  προϊόν και μέσο πολιτιστικής διπλωματίας για την πόλη. Ποιος θα φροντίσει να μεταφραστεί στα πολωνικά το βιβλίο του Τηλέμαχου Αλαβέρα «Σ΄ ευθεία γραμμή (Ταξίδι στην Πολωνία)»; Στην κατεύθυνση αυτή η αντιδημαρχία Πολιτισμού μπορεί να συγκροτήσει ένα ολόκληρο διεθνές δίκτυο σχέσεων που θα αφορά μεταφράσεις βιβλίων λογοτεχνών της πόλης μας ή λογοτεχνικά κείμενα για την πόλη μας σε γλώσσες που κρίνεται σκόπιμο πως εξυπηρετούν την πολιτιστική διπλωματία και τη θέση τηςΘεσσαλονίκης στο διεθνή «λογοτεχνικό χάρτη».

Γενικώς στο πλαίσιο μιας πολιτιστικής διπλωματίας η οποία ως στρατηγικό της στόχο θα έχει την αύξηση του συμβολικού κεφαλαίου της Θεσσαλονίκης στο διεθνή περίγυρο θα ενισχυθούν μέσω συστηματικών προγραμμάτων της αντιδημαρχίας Πολιτισμού και ενισχυμένες με ειδικά κονδύλια οι μεταφράσεις έργων ποιητών και λογοτεχνών της σε ξένες γλώσσες. Αυτό θα γίνει σε συνάρτηση με την «Βιβλιοθήκη Θεσσαλονικέων» και το Πολυκέντρο Πολιτισμού. Εδώ η οργανική σχέση με την Εταιρεία Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης και το τμήμα Φιλολογίας του ΑΠΘ θεωρούνται προϋποθέσεις για την αποτελεσματικότητα και επιτυχία του προγράμματος.

Μια τέτοια πολιτική προϋποθέτει καινοτόμα προγράμματα φιλαναγνωσίας, ενίσχυση της εκδοτικής δραστηριότητας στην πόλη της Θεσσαλονίκης, αναβάθμιση των μέσων μαζικής επικοινωνίας και του δημοσιογραφικού επαγγέλματος και μετατροπή των αποτελεσμάτων μιας τέτοιας πολιτικής σε αγαθό προς ευρύτερη διάθεση στο πλαίσιο ενός σύγχρονου sellingthecity.

Στο πλαίσιο αυτό σημαντικό ρόλο «γέφυρας» θα διαδραματίσει η παρουσία των μεταναστών από τις γειτονικές χώρες, η  λογοτεχνική παραγωγή στην μητρική τους ή την ελληνική γλώσσα (έχουμε ήδη τα πρώτα δείγματα και αναμένεται τα επόμενα χρόνια να πολλαπλασιαστούν, το γεγονός αυτό σε συνάρτηση με την αντίστοιχη θεματολογία της ελληνικής μετανάστευσης και της λογοτεχνικής καταγραφής της ανοίγει τεράστια πεδία νέων δραστηριοτήτων), τέλος η λογοτεχνία για το προσφυγικό και τους πρόσφυγες. Σε σχέση με το τελευταίο η Θεσσαλονίκη και η Ελλάδα διαθέτουν ανεκμετάλλευτο λογοτεχνικό απόθεμα, το οποίο θα αξιοποιήσουμε σε μια πρώτη φάση και στο πλαίσιο της πολιτικής μας για ανακήρυξη της πόλης σε: Θεσσαλονίκη-Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα των Προσφύγων. Αυτό θα συμβεί με αφορμή τα εκατό χρόνια (1923-2023) από τη Συνθήκη της Λωζάννης και την Ανταλλαγή των πληθυσμών.